Plan neyi kapsar
Acil durum planı, işyerinizde olabilecek acil durumların önceden belirlenmesi ve her biri için kimin ne yapacağının yazılı hale getirilmesidir. Hazırlık şu adımlarla ilerler: acil durumların belirlenmesi, önleyici ve sınırlandırıcı tedbirlerin alınması, müdahale ekiplerinin kurulması, dokümantasyon, tatbikat ve planın yenilenmesi.
Planın içinde bulunması gereken başlıklar:
- İşyerinin adresi, işverenin adı ve hazırlayanların bilgileri
- Belirlenen acil durumlar ve bunlara karşı alınan önleyici tedbirler
- Acil durum müdahale ve tahliye yöntemleri
- Görevlendirilen çalışanların ve yedeklerinin adı, unvanı, sorumluluk alanı ve iletişim bilgileri
- İlk yardım, acil tıbbi müdahale, kurtarma ve yangınla mücadele konularında işyeri dışındaki kuruluşların irtibat numaraları
- İşyerinin yerleşim planı ve tahliye krokileri
Yaşlı, engelli ve gebe çalışanların tahliyesine ilişkin tedbirler de planda ayrıca yer alır.
Destek elemanı sayıları
Arama, kurtarma ve tahliye ile yangınla mücadele konularının her biri için ayrı ayrı, uygun donanıma sahip ve özel eğitimli en az birer çalışan görevlendirilir. Kaç kişi gerektiğini tehlike sınıfınız belirler.
| Tehlike sınıfı | Her konu için birer destek elemanı |
|---|---|
| Çok tehlikeli | her 30 çalışana kadar |
| Tehlikeli | her 40 çalışana kadar |
| Az tehlikeli | her 50 çalışana kadar |
Az tehlikeli sınıfta ve ondan az çalışanı olan işyerlerinde, bu konuların tamamı için tek bir çalışanın görevlendirilmesi yeterlidir.
Örnek: çok tehlikeli sınıftaki 65 çalışanlı bir inşaat firmasında, her 30 çalışana kadar bir kişi kuralına göre arama-kurtarma-tahliye için üç, yangınla mücadele için üç kişi görevlendirilmesi gerekir.
İlkyardımcı sayıları
İlk yardım ekibi için İlkyardım Yönetmeliği esas alınır ve oranlar destek elemanından farklıdır.
| Tehlike sınıfı | Bulundurulması gereken ilkyardımcı |
|---|---|
| Çok tehlikeli | her 10 çalışana kadar 1 kişi |
| Tehlikeli | her 15 çalışana kadar 1 kişi |
| Az tehlikeli | her 20 çalışana kadar 1 kişi |
İlkyardımcı belgesi, Sağlık Bakanlığı'nca yetkilendirilmiş eğitim merkezlerinden alınır ve belirli aralıklarla güncellenir. Kadronuzdaki belgeli kişileri tespit edip eksik varsa yönlendirme yapıyoruz.
Tatbikat
Hazırlanan planın uygulanabilirliğinden emin olmak için işyerinde yılda en az bir defa tatbikat yapılır, sonuç denetlenir ve gözden geçirilerek gerekli düzeltici işlemler planlanır.
Yönetmelik tatbikatın türünü dayatmaz; uygulama, planınızda tanımlanan senaryolar üzerinden yapılır. En yaygını yangın tahliye tatbikatıdır: çalışanların belirlenen güzergâhlardan binayı boşaltması, toplanma alanına ulaşması ve sayım yapılması.
Tatbikat raporu İSG dosyanızda saklanır ve denetimde ibraz edilir. Tespit edilen eksiklikler için düzeltici faaliyet planı çıkarılır, bir sonraki tatbikatta bunların giderilip giderilmediği test edilir.
Birden fazla işyerinin bulunduğu iş merkezi ve iş hanlarında tatbikatlar yönetimin koordinasyonuyla yürütülür — tek başınıza planlayamadığınız bir binadaysanız bu maddeyi bina yönetimine hatırlatmanız gerekir.
Yenileme süreleri
| Tehlike sınıfı | Planın yenilenme aralığı |
|---|---|
| Çok tehlikeli | en geç 2 yılda bir |
| Tehlikeli | en geç 4 yılda bir |
| Az tehlikeli | en geç 6 yılda bir |
Bu sürelerden bağımsız olarak, işyerinde veya yakın çevresinde belirlenmiş acil durumları etkileyebilecek ya da yeni acil durumların ortaya çıkmasına neden olacak bir değişiklik meydana gelirse, etkinin büyüklüğüne göre plan tamamen veya kısmen yenilenir.
Çalışan sayınızı ve tehlike sınıfınızı girin; acil durum planı, risk değerlendirmesi ve eğitim yenileme tarihlerinizi bir arada görün.
Yükümlülük hesaplayıcıKroki ve saklama koşulları
Planın nasıl saklandığı da yönetmelikte düzenlenmiştir ve denetimde bakılır:
- Planın sayfaları numaralandırılır, hazırlayanlar her sayfayı paraflar, son sayfayı imzalar
- Plan, acil durumla mücadele edecek ekiplerin kolayca ulaşabileceği şekilde işyerinde saklanır
- Kroki, bina içinde kolayca görülebilecek yerlerde asılı bulundurulur
- Tüm çalışanlar plan ve görevlendirilen ekipler hakkında bilgilendirilir
- İşe yeni alınan çalışana, temel İSG eğitimine ilave olarak acil durum planı anlatılır
Nasıl çalışıyoruz
-
Saha incelemesi ve senaryoların belirlenmesi
İşyerinizde hangi acil durumların gerçekleşebileceği, risk değerlendirmesi bulguları ve saha gözlemiyle birlikte belirlenir.
-
Önleyici tedbirler ve ekip kurulumu
Tehlike sınıfınıza göre destek elemanı ve ilkyardımcı sayısı hesaplanır, görevlendirilecek kişiler işverenle birlikte seçilir.
-
Plan ve kroki hazırlığı
Yerleşim planı ve tahliye güzergâhları çıkarılır, kroki hazırlanır, plan yönetmelikteki içerikle yazılır ve imzalanır.
-
Bilgilendirme ve eğitim
Tüm çalışanlar plan ve ekipler hakkında bilgilendirilir; görevlendirilen destek elemanlarına konularına uygun eğitim verilir.
-
Tatbikat ve düzeltme
Tatbikat yürütülür, rapora bağlanır. Tespit edilen eksikler için düzeltici faaliyet planı çıkarılır ve takibi yapılır.
Sık sorulanlar
Sekiz çalışanım var, yine de acil durum planı gerekiyor mu?
Evet, plan yükümlülüğü çalışan sayısından bağımsızdır. Ancak az tehlikeli sınıfta ve ondan az çalışanı olan işyerlerinde arama-kurtarma-tahliye ile yangınla mücadele konularının tamamı için tek bir çalışanın görevlendirilmesi yeterlidir.
Tatbikatı her yıl tekrarlamak zorunda mıyım?
Evet. Planın yenilenme aralığı 2, 4 veya 6 yıl olsa da tatbikat yılda en az bir defa yapılır. Bu ikisi sık karıştırılıyor.
Destek elemanı olarak görevlendireceğim kişilerin belgesi olmalı mı?
Görevlendirilen çalışanların konularına uygun donanıma sahip ve özel eğitimli olması gerekir. İlk yardım tarafında ise İlkyardım Yönetmeliği kapsamında alınmış ilkyardımcı belgesi aranır.
İş hanındayım, tatbikatı kendim mi yapacağım?
Birden fazla işyerinin bulunduğu iş merkezleri ve iş hanlarında tatbikatlar bina yönetiminin koordinasyonuyla yürütülür. Kendi planınız yine sizin sorumluluğunuzdadır.
Planı hazırladık, bir şey değişmedi; yine de yenilemeli miyim?
Evet. Değişiklik olmasa bile plan, tehlike sınıfınıza göre en geç 2, 4 veya 6 yılda bir yenilenir.