Hekim ne yapar
İşyeri hekimi, işyerinizde poliklinik hizmeti veren bir doktor değildir. Görevi, yapılan işin çalışan sağlığı üzerindeki etkisini izlemek ve bu etkiyi önlemektir.
- Sağlık gözetimi. İşe giriş ve periyodik muayeneleri yapar, sonuçları yönetmelikteki forma uygun olarak düzenler ve işyerinde muhafaza edilmesini sağlar.
- Uygun işe yerleştirme. Çalışanın sağlık durumunun yapacağı işe uygun olup olmadığını değerlendirir, gerekiyorsa sınırlama önerir.
- Meslek hastalığı takibi. Devamsızlık kayıtları ile işyerindeki sağlık tehlikeleri arasında ilişki olup olmadığını inceler; ön tanı halinde aynı ortamdaki diğer çalışanların muayenesini tekrarlar.
- Özel politika gerektiren gruplar. Gebe ve emziren çalışanlar, genç çalışanlar, kronik hastalığı olanlar ve engelli çalışanlar için ayrı takip yürütür.
- Rehberlik ve eğitim. İlk yardım organizasyonunu kurar, risk değerlendirmesi ekibinde yer alır, sağlık konulu eğitimleri verir.
İşe giriş muayenesi
Her çalışan işe başlamadan önce muayene edilir. Rapor olmadan işe başlatmak, denetimde eksiklik olduğu gibi bir iş kazası yaşandığında işveren aleyhine değerlendirilen ilk hususlardan biridir.
Bu kanun kapsamında alınması gereken sağlık raporları işyeri hekiminden alınır. Ondan az çalışanı bulunan ve az tehlikeli sınıftaki işyerleri için rapor, kamu sağlık hizmeti sunucularından veya aile hekimlerinden de alınabilir. Rapora itirazlar Sağlık Bakanlığı'nca belirlenen hakem hastanelere yapılır ve verilen karar kesindir.
Sağlık gözetiminden doğan maliyetin tamamı işverence karşılanır, çalışana yansıtılamaz.
Periyodik muayene aralıkları
Muayene tekrarı, çalışanın kişisel özellikleri, işyerinin tehlike sınıfı ve risk değerlendirmesi sonuçları birlikte değerlendirilerek planlanır. Asgari aralıklar şöyle:
| Grup | Muayene tekrarı |
|---|---|
| Az tehlikeli sınıftaki işyerleri | en geç 5 yılda bir |
| Tehlikeli sınıftaki işyerleri | en geç 3 yılda bir |
| Çok tehlikeli sınıftaki işyerleri | en geç yılda bir |
| Çocuk, genç ve gebe çalışanlar | en geç 6 ayda bir |
Bunlar üst sınırlardır. İşyeri hekiminin gerek görmesi halinde süreler kısaltılır — örneğin gürültülü bir hatta çalışan personelin işitme testi, tehlike sınıfının izin verdiğinden daha sık tekrarlanır.
Aylık çalışma süresi
Hekimin işyerinizde geçireceği asgari süre, çalışan sayınız ile tehlike sınıfınızın çarpımıyla bulunur.
| Tehlike sınıfı | Çalışan başına aylık asgari süre | 100 çalışan için karşılığı |
|---|---|---|
| Az tehlikeli | 5 dakika | 8 saat 20 dakika |
| Tehlikeli | 10 dakika | 16 saat 40 dakika |
| Çok tehlikeli | 15 dakika | 25 saat |
Çalışan sayınızı ve tehlike sınıfınızı girin; hekim süresi, uzman süresi, eğitim saati ve risk değerlendirmesi yenileme aralığınız tek ekranda çıksın.
Yükümlülük hesaplayıcıTam zamanlı görevlendirme eşikleri
Belirli bir çalışan sayısını aşan işyerlerinde dakika hesabı yerine tam zamanlı hekim istihdamı devreye girer.
| Tehlike sınıfı | Tam zamanlı bir hekim gerektiren çalışan sayısı |
|---|---|
| Az tehlikeli | her 2.000 çalışan için |
| Tehlikeli | her 1.000 çalışan için |
| Çok tehlikeli | her 750 çalışan için |
Eşiğin katlarını aşan kısım için kalan çalışan sayısına göre ek görevlendirme yapılır. Belirli büyüklükteki işyerlerinde ayrıca diğer sağlık personeli görevlendirmesi de gündeme gelir; işyerinizin bu kapsama girip girmediğini görüşmede netleştiriyoruz.
Sağlık verilerinin gizliliği
Muayene sonuçları özel nitelikli kişisel veridir. Kanun, sağlık muayenesi yaptırılan çalışanın özel hayatının ve itibarının korunması açısından bu bilgilerin gizli tutulmasını açıkça öngörür.
Uygulamada bunun anlamı şu: işveren, çalışanının teşhisini değil, yalnızca işe uygunluk sonucunu görür. Muayene dosyaları işyeri hekiminin sorumluluğunda tutulur, üçüncü kişilerle paylaşılmaz. İşe giriş ve periyodik muayene formlarını yönetmelikteki örneğe uygun olarak düzenliyor ve arşivliyoruz.
Nasıl çalışıyoruz
-
Görevlendirme ve İSG-KATİP kaydı
İşyeri hekiminiz atanır, sözleşme Bakanlığın İSG-KATİP sistemi üzerinden kayda geçirilir.
-
Mevcut sağlık dosyasının incelenmesi
Elinizdeki işe giriş ve periyodik muayene kayıtları gözden geçirilir, eksik ve süresi dolmuş olanlar yazılı olarak bildirilir.
-
Muayene takvimi
Tehlike sınıfınıza ve risk değerlendirmesi bulgularına göre muayene ve tetkik takvimi çıkarılır. Gerekli tetkikler işyerinizde ya da anlaşmalı sağlık kuruluşunda yapılır.
-
Muayene ve raporlama
Muayeneler yönetmelikteki forma uygun düzenlenir, sonuçlar arşivlenir, işverene yalnızca işe uygunluk kararı bildirilir.
-
Takip ve hatırlatma
Periyodik muayene tarihleri dolmadan önce haber verilir; yeni işe alınan çalışanlar için giriş muayenesi planlanır.
Sık sorulanlar
Az tehlikeli sınıftayım ve beş çalışanım var; hekim şart mı?
Görevlendirme yükümlülüğü çalışan sayısından bağımsızdır. Ancak ondan az çalışanı bulunan az tehlikeli işyerlerinde işe giriş ve periyodik muayene raporları kamu sağlık hizmeti sunucularından veya aile hekiminden de alınabilir.
Muayeneler işyerinde mi yapılıyor?
Muayenelerin önemli kısmı işyerinde yapılabiliyor. Görüntüleme ve laboratuvar gerektiren tetkikler için anlaşmalı sağlık kuruluşuna yönlendirme yapılıyor.
Çalışanımın muayene sonucunu görebilir miyim?
Hayır. Sağlık bilgileri gizlidir; işverene yalnızca çalışanın yapacağı işe uygun olup olmadığı, gerekiyorsa hangi sınırlamayla çalışabileceği bildirilir.
Muayene masrafını çalışandan isteyebilir miyim?
Hayır. Sağlık gözetiminden doğan maliyet ve her türlü ek maliyet işverence karşılanır, çalışana yansıtılamaz.
Gece vardiyasında çalışanlar için farklı bir kural var mı?
Gece postalarında çalışanlar da sağlık gözetimi kapsamındadır ve hekimin öngördüğü aralıklarla izlenir. Vardiya düzeninizi görevlendirme öncesinde paylaşmanızı istememizin sebebi budur.