Denetimde istenen İSG dosyası: kontrol listesi

Dosyanın mantığı

İSG denetimi, işyerinin ne kadar temiz göründüğüne değil, yükümlülüklerin belgelenip belgelenmediğine bakar. Mevzuatın mantığı basit: bir şeyi yaptıysanız yazılı olarak gösterebilmelisiniz. Yapıldığı halde belgelenmemiş bir eğitim, denetim açısından yapılmamış sayılır.

Bu yüzden İSG dosyası bir arşiv değil, işleyen bir sistemin çıktısıdır. Aşağıdaki liste yedi başlıkta toplanıyor; her başlığın altında hem belgenin adı hem de geçerlilik süresini belirleyen kural var.

1. Görevlendirme belgeleri

• İş güvenliği uzmanı görevlendirme sözleşmesi ve İSG-KATİP kaydı
• İşyeri hekimi görevlendirme sözleşmesi ve İSG-KATİP kaydı
• Uzmanın belge sınıfının işyerinin tehlike sınıfına uygunluğu
• Sözleşmedeki aylık sürenin mevzuattaki asgari sürenin altında kalmadığı
• Çalışan temsilcisi görevlendirmesi
• 50 ve üzeri çalışanı olan, altı aydan uzun süren sürekli işlerde İSG kurulu kararları

Görevlendirmenin varlığı tek başına yeterli değil. Belge sınıfı uyumsuzluğu ve süre yetersizliği, denetimde ayrı birer eksiklik olarak değerlendirilir.

2. Risk değerlendirmesi

• Güncel risk değerlendirmesi raporu, ekip üyelerinin imzalarıyla
• Önlem planı: her risk için sorumlu ve termin tarihi
• Planlanan önlemlerin uygulandığını gösteren kayıtlar

Geçerlilik süresi tehlike sınıfına göre değişiyor: çok tehlikeli sınıfta en geç iki, tehlikeli sınıfta dört, az tehlikeli sınıfta altı yıl. Taşınma, üretim yöntemi değişikliği, iş kazası veya ramak kala gibi durumlarda süre dolmadan yenilenmesi gerekiyor.

3. Eğitim kayıtları

• Temel İSG eğitimi katılım listeleri ve imza çizelgeleri
• Eğitim programı, tarihi, süresi ve konu dağılımı
• Eğiticinin adı ve belge bilgisi
• Çalışan bazında düzenlenmiş eğitim katılım belgeleri
• İşe yeni başlayanlara verilen işbaşı eğitimi kayıtları
• Acil durum planı ve görevlendirilen ekipler hakkında bilgilendirme kayıtları

Asgari süreler az tehlikeli sınıfta 8, tehlikeli sınıfta 12, çok tehlikeli sınıfta 16 saat. Tekrar aralığı sırasıyla üç, iki ve bir yıl. Süreyi belirleyen çalışanın unvanı değil, işyerinin tehlike sınıfı.

4. Sağlık gözetimi

• Her çalışan için işe giriş muayene formu
• Periyodik muayene kayıtları ve tetkik sonuçları
• Özel politika gerektiren grupların ayrı takip kayıtları
• İşyeri hekiminin yıllık değerlendirme raporu

Periyodik muayene aralığı az tehlikeli sınıfta en geç beş, tehlikeli sınıfta üç, çok tehlikeli sınıfta bir yıl; çocuk, genç ve gebe çalışanlarda altı ay. Sağlık kayıtları gizlidir ve işyeri hekiminin sorumluluğunda tutulur; denetimde ibraz usulü de bu gizlilik çerçevesinde yürür.

5. Acil durum

• Acil durum planı — sayfaları numaralandırılmış, paraflı ve imzalı
• Tahliye krokisi, bina içinde görünür yerde asılı
• Destek elemanı görevlendirme listesi ve yedekleri
• İlkyardımcı belgeleri
• Yıllık tatbikat raporu ve düzeltici faaliyet planı

Plan tehlike sınıfına göre en geç iki, dört veya altı yılda bir yenilenir. Tatbikat ise her sınıf için yılda en az bir defa yapılır — bu ikisi sık karıştırılıyor.

6. Ekipman ve ölçüm

• İş ekipmanlarının periyodik kontrol raporları: vinç, kompresör, kaldırma araçları, basınçlı kaplar
• Elektrik tesisatı ve topraklama ölçüm raporları
• Yangın söndürücülerin dolum ve kontrol kayıtları
• Ortam ölçüm raporları — yetkili laboratuvar tarafından düzenlenmiş
• Kişisel koruyucu donanım zimmet ve teslim kayıtları

İş hijyeni ölçümleri yalnızca ön yeterlik veya yeterlik belgesine sahip laboratuvarlarca yapılabilir; işyerinin kendi cihazıyla yaptığı iç kontrol ölçümleri sınır değere uyum için esas alınmaz. Ölçüm kayıtlarının saklama süresi, mevzuatla belirlenmemiş olanlar için on yıldır.

7. Kaza ve olay kayıtları

• Bütün iş kazalarının kaydı ve inceleme raporları
• Yaralanma veya ölüme yol açmadığı halde zarar veren ya da zarar potansiyeli taşıyan olayların kayıtları
• SGK bildirim kayıtları
• Meslek hastalığı bildirimleri

İşveren, iş kazalarını kazadan sonraki üç iş günü içinde SGK'ya bildirmek zorundadır. Sağlık hizmeti sunucuları veya işyeri hekimi tarafından bildirilen meslek hastalıklarında süre, öğrenme tarihinden itibaren yine üç iş günüdür.

Ramak kala kayıtlarını tutmak zahmetli görünür ama en değerli veridir: bir kazanın önceden haber vermiş olduğunu gösterir ve risk değerlendirmesini gerçek sahaya bağlar.

En sık rastladığımız eksikler

• Eğitim verilmiş, belgelenmemiş. Sunum dosyası var, imza çizelgesi yok. Denetimde geçerli olan ikincisi.
• Süresi dolmuş risk değerlendirmesi. Özellikle çok tehlikeli sınıfta iki yıllık süre hızlı doluyor.
• Belge sınıfı uyumsuzluğu. Çok tehlikeli sınıftaki işyerinde B veya C sınıfı uzman görevlendirilmiş olması.
• Yeni işe alınanın giriş muayenesi. Personel çalışmaya başlamış, muayene sonraya bırakılmış.
• Tatbikat atlanmış. Plan yenileme süresiyle karıştırılıp yıllık tatbikat yapılmamış.
• Ekip sayıları eksik. Çalışan sayısı artmış ama destek elemanı ve ilkyardımcı sayısı güncellenmemiş.
• Periyodik kontroller unutulmuş. Kaldırma ekipmanı ve basınçlı kap raporlarının süresi dolmuş.

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; bağlayıcı olan yürürlükteki mevzuat metnidir. İşyerinize özel yükümlülük, inceleme sonucunda belirlenir.